كهكشانهاي انفجاری

در اثر انفجار كهكشان نور و امواج رادیویی بسيار شدیدی ساطع مي‌شود و ستارگان كهكشان مزبور نیز نابود می‌شوند. ولي هنوز علت دقیق انفجار كهكشانها مشخص نشده است.
در فراسوی جهان برخی از كهكشانها بطور كامل در حال انفجارند، با از هم پاشیدن هسته كهكشان ، ستارگان نیز نابود می‌شوند. در برخی كهكشانهای ویژه ، نور درخشان حاصل از انفجار ، تمام آن چيزي است كه مي‌بينيم. نور ستاره در برابر عظمت انفجار كهكشانی ناچيز است. حدود چندين سال پيش ، اخترشناسان رادیویی براي نخستین بار كهكشانهای انفجاری را كشف کردند.
● مكان كهكشانهای انفجاری
دانشمندان كهكشانهای انفجاری را در صورت فلکی قنطورس ، یک گسیلنده پرقدرت امواج رادیویی ، یافتند كه به همان شدت امواج رادیویی خورشيد بود. مطالعات بعدی نشان داد كه این امواج از یک كهكشان بزرگ در فاصله دوازده میلیون سال نوری منتشر می‌شوند.
● مشخصات فیزیکی
در دو سوي این كهكشان ، دو ابر از ذارت باردار وجود دارد. ذرات به درون یک ميدان مغناطیسی سقوط میکنند و در نتیجه علائم پرقدرت رادیویی گسیل می‌شود. هر کدام از ابرهای رادیویی ، خيلي بزرگتر از كهكشان ما هستند. این ابرهای پرانرژی احتمالا موقع انفجار كهكشان قنطورس به بيرون پرتاب شده‌اند.
● كهكشانهای انفجاری از نگاه تلسکوپها
كهكشانهای گسیلنده امواج رادیویی در بخشهای دوردست جهان به فانوسهاي دریایی شباهت دارند. در واقع ، تلسکوپهاي رادیویی شدیدترين كهكشانهای رادیویی را در فواصلی چنان دور آشكار می‌کنند كه خارج از دید بزرگترين تلسکوپ نوری جهان است. مطالعه نور مرئی رسيده از كهكشانهای رادیویی نزدیکتر ، این گمان را تائید مي‌كند كه مناطق مركزي آنها آشفته و دستخوش انفجار است.
● انرژی كهكشانهای انفجاری
بعد از چندين سال کاوش فقط رئوس كلي مسئله آشكار شده است. شايد یک سياهچاله با جرمی بيش از میلیونها خورشيد شکل مي‌گيرد. از این رو ستارگان ، سياره‌ها و گاز به درون آن مکیده شده و بخشي از آنها به انرژی تبديل می‌شود. انرژی آزاد شده به اندازه کافی زياد است تا مناطق مركزي كهكشان را تكه تكه کند و جرياني از ذرات باردار را تا دوردستها روان سازد.
● كهكشانها با منظومه دوتایی
اخترشناسان علاوه بر كهكشانهای رادیویی ، آشفتگیهای ديگر نیز در ميان كهكشانها مشاهده كرده‌اند. همانطور كه منظومه زمين و ماه بوسیله گرانش پيوند یافته‌اند، كهكشانها نیز گاهي منظومه دوتایی تشكيل می‌دهند. آنگاه نيروهاي جزر و مدی سبب از هم گسيختن بازوهای مارپيچي می‌شوند. نوارهايي طولانی از ستاره‌ها و گاز در فضاي خالی جريان می‌یابند كه ممکن است تا فاصله‌هاي دور دستی از كهكشانهای مادر امتداد داشته باشند. بیشتر این كهكشانها در خوشه‌هاي کوچک جاي دارند، جايی كه برخورد و انفجار رایج است.
▪ یک مثال واقعی از كهكشانهای انفجاری
در صورت فلکی دب اکبر ، كهكشان بسيار عجيبي وجود دارد كه M۸۲ ناميده می‌شود. تقريبا تمامی آن ، شامل ابرهای مواجی از گاز هيدروژن است كه ستارگان را با نور صورتي رنگ خود فراگرفته است. شايد كهكشان M۸۲ به درون یک توده غباري نامرئی سقوط كرده است، یا مركز آن چند میلیون سال پيش منفجر شده است.